Phrasal verb là gì?

Định nghĩa

Phrasal verb (còn gọi là động từ đa từ) là cấu trúc động từ + tiểu từ hoạt động như một đơn vị nghĩa. Tiểu từ thường là giới từ (to, with, for) hoặc trạng từ (up, down, out, off, away). Một số có hai tiểu từ, gọi là phrasal-prepositional verb.

Đặc điểm cốt lõi là tính phi kết cấu (non-compositionality): bạn không suy được nghĩa từ các từ riêng lẻ. So sánh:

• Nghĩa đen: She looked up (cô ấy nhìn lên)
• Phrasal verb: She looked up the word (cô ấy tra từ đó)

Ba cấu trúc của phrasal verb

Phrasal verb tiếng Anh theo ba mô hình cấu trúc:

Động từ + trạng từ

get up, take off, give up, break down. Tiểu từ (up, off, v.v.) điều chỉnh hành động. Hầu hết là tách được.

Động từ + giới từ

look at, wait for, depend on. Giới từ giới thiệu tân ngữ. Luôn không tách được — tân ngữ đi sau giới từ.

Động từ + trạng từ + giới từ

look forward to, put up with, come up with. Phrasal verb ba từ luôn không tách được và rất mang tính thành ngữ.

Nghĩa đen vs nghĩa bóng

Đây là điểm khó nhất với người học. Hầu hết phrasal verb có nghĩa bóng chỉ liên kết lỏng lẻo với nghĩa đen của động từ + tiểu từ. Đôi khi liên kết là ẩn dụ và học được; đôi khi mờ đục và phải thuộc lòng.

Vì nghĩa bóng là chính, hãy xem mỗi phrasal verb như một mục từ vựng đơn lẻ. Học “give + up” thành hai từ sẽ không cho bạn biết cụm có nghĩa gì.

Vì sao phrasal verb quan trọng

• Phổ biến khắp nơi. Nghiên cứu ngữ liệu tiếng Anh nói nhất quán tìm thấy phrasal verb trong hơn một phần ba lời nói. Tránh chúng khiến tiếng Anh của bạn khô cứng.
• Phong cách. Trong hội thoại, người bản ngữ ưu tiên phrasal verb hơn từ gốc Latin: find out hơn ascertain, put off hơn postpone, get by hơn survive.
• Nghe hiểu. Trong tiếng Anh nhanh, phrasal verb bị rút gọn nhiều (“gonna”, “wanna”, tiểu từ bị nuốt). Bạn cần biết cụm để giải mã được những gì mình nghe.
• Điều chỉnh giọng điệu. Khi đã lưu loát, chuyển qua lại giữa phrasal verb và từ đơn là cách bạn điều chỉnh mức độ trang trọng — kỹ năng mọi người học nâng cao đều cần.”

Mười phrasal verb cốt lõi

Nếu học mười cái này trước, bạn sẽ bao phủ một phần đáng kinh ngạc của tiếng Anh hằng ngày. Mỗi mục liên kết đến trang đầy đủ trên Phrasalyze với định nghĩa, cấp độ CEFR, cụm từ đi kèm và ví dụ YouTube thật.

1. get up — dậy khỏi giường
2. come on — bắt đầu, xuất hiện, nhanh lên
3. go on — tiếp tục, diễn ra
4. figure out — hiểu ra, giải ra
5. give up — bỏ cuộc
6. pick up — nhặt lên, đón, học lóm
7. look for — tìm
8. turn on — bật (thiết bị)
9. find out — phát hiện, biết được
10. set up — thiết lập, bố trí

Xem toàn bộ A2 để có độ phủ người mới bắt đầu cơ bản.

Sai lầm phổ biến của người học

• Dịch đen. Dịch từng tiểu từ sang tiếng mẹ đẻ sẽ ra vô nghĩa. Hãy học cả cụm.
• Tách quá đà. Một số phrasal verb có thể tách quanh tân ngữ (turn the light off), số khác thì không (look after the kids, không phải look the kids after). Xem hướng dẫn về tính tách được.
• Nhầm cụm giống nhau. Pick up vs pick out, break up vs break down, look up vs look up to. Khi hai phrasal verb chia sẻ động từ hoặc tiểu từ nhưng nghĩa khác nhau, học chúng như cặp đối chiếu.
• Dùng từ trang trọng trong nói đời thường. “I will ascertain the answer” đúng ngữ pháp nhưng kỳ lạ xã giao. Trong hội thoại, chọn “I’ll find out”.